Kijk eens: The Tale of Silyan

Tragedie in sprookjesvorm

De film The Tale of Silyan volgt een boerenfamilie in Macedonië in het verlies van hun bestaan in hun land en op hun boerderij. Hoe droefgeestig dit ook klinkt, de film is hoopvol. Het verhaal volgt de lijnen van een Macedonisch sprookje over een zoon die niet in de voetsporen van zijn vader wil treden, door hem vervloekt wordt en in een ooievaar verandert. Vervolgens is hij gedoemd om als ooievaar in het dorp van zijn vader te blijven zonder dat deze zijn zoon kent en kan spreken. Hij hoort niet meer bij de mensen en de dieren accepteren hem niet. De film is gemaakt door Tamara Kotevska. Zij maakte eerder een film over een bijenhoudster in Macedonië (Honeyland, 2019).

Verloren kennis

Ik doe elk jaar pogingen om zelf iets te kweken in mijn tuin. Dat is verdomde moeilijk. Wanneer zaaien, wanneer overplanten, hoe de zaailingen in leven houden? Het heeft tot welgeteld één tomaat geleid, een stronk palmkool en diverse peterselieplantjes. Mijn trots is mijn witte druivenstruik. In dertig(!) jaar tijd heb ik leren omgaan met het snoeien, mesten, kalk toedienen en opbinden. De laatste twee jaar levert het me zoveel trossen op dat ik ze aan buren kon uitdelen! Maar een akker vol aardappelen krijg ik onmogelijk voor elkaar. Met de boeren die hun broodwinning verliezen, gaat heel veel praktische kennis over dieren en planten verloren.

Zonder supermarkt en centrale verwarming

Voor mij opende deze film de ogen dat we zonder alle technische hulpmiddelen ons zelf niet langer in leven kunnen houden. Een ongemakkelijk gevoel bekroop me al bij de folder van de overheid om onszelf drie dagen (drie dagen maar!) in leven te houden met eten en drinken. Kijkend naar de beelden van het gebombardeerde ijskoude Kyiv besef ik dat we verloren zijn en ten dode opgeschreven als ons zoiets overkomt. Ik hoop op een boer als Nicola om mij dan te helpen te overleven. Zoals de boeren in de hongerwinter in 1944 stedelingen hielpen overleven. De vermogens van boer Nicola en de andere Macedonische boeren om grote oogsten aan het land te ontlokken zijn in mijn ogen fabelachtig. Des te tragischer hun (en ons!) noodlot.

Vergankelijk

De film begint met scènes van Nicola en Jana, een ouder echtpaar, terwijl ze het land bewerken. Ze dollen met elkaar. De zon schijnt, de natuur is alom aanwezig en dan met name de ooievaarskolonie van het dorp, De ooievaars volgen de tractor die ploegt. Later zien we hun gezin van dochter, schoonzoon en kleinkind met hen aan het oogsten. De aardappels, tomaten, tabak en kool zijn er in overvloed. Eén en al geluk. Maar dan moet de oogst verkocht worden en dat lukt niet. Niet alleen zij, ook de andere boeren in het dorp kunnen hun oogst niet verkopen. Door de economische crisis vinden ze geen kopers voor de rijke oogst. Het snijdt door je hart om die mooie oogst op de vuilnisbelt te zien eindigen. Al dat werk voor niets! Noodgedwongen vertrekt het gezin van hun dochter. Al snel moet moeder ook naar het gezin in Duitsland, zodat dochter en schoonzoon kunnen werken, terwijl oma op haar kleinkind past. Want de kinderopvang is niet te betalen. Nicola, opa, blijft alleen achter, met twee buurmannen. Het dorp is verlaten, op de ooievaarskolonie na.

Het sprookje

De legende van Silyan wordt tussen de beelden door verteld. De zinnen werken als de aankondiging van een filmhoofdstuk. Halverwege de film doet een gewonde ooievaar zijn intrede. Nicola rijdt nog tractor, maar nu niet meer op het land, maar op de afvalberg van de streek. Daar is intussen ook de ooievaarskolonie neergestreken, maar dat betekent gif en ongelukken voor de vogels. Nicola ontfermt zich over een gewonde ooievaar. Ook Nicola’s zoon blijkt al veel eerder vertrokken. Voor Nicola betekent de ooievaar een band met een levend wezen. Hij zorgt voor hem als een familielid. Tegelijkertijd is de band tussen Nicola en de ooievaar symbolisch voor de band uit het sprookje tussen de vader en zijn in een ooievaar veranderde zoon. De diepere betekenis is dat mens en dier bij elkaar horen.

Echte leven

Nicola, Jana en hun familieleden spelen zichzelf in dit verhaal. De filmmaker volgde scènes uit hun leven. Ook de band van Nicola met de gewonde ooievaar is echt! Daar begon het filmverhaal. Tamara Kotevska ontmoette Nicola in het dorp Cesinovo waar ze de ooievaarskolonie filmde. In haar werk wil ze laten zien hoe verweven wij als mensen zijn met dieren en planten. Hoe mensen ten onder gaan als de natuur ten onder gaat. De ooievaars lijden onder het vertrek van de boeren. Families raken elkaar kwijt. De boodschap is voelbaar in deze film. Ga kijken, de film is oogverblindend en hartroerend!

Hier vind je de plaatsen en tijden waar je de film kunt bekijken: The Tale of Silyan | bioscoop | tijden

Streamen kun je de film op Disney plus

Lees meer

Stella Ruisch bekeek de documentaire Meer dan Babi Pangang en Land van Johan de nieuwste film van Eddy Terstall, nu te zien in de bioscoop. Marnix Princen recenseerde Hamnet, het verhaal waarop Shakespeare zijn Hamlet op baseerde. En Karin de Lange zag in de bios de documentaire Het Ondergronds Orkest over muzikanten die in de metro van Parijs spelen. Brigitte Leferink bekeek op Netflix Against the Ice, nu actueler dan ooit.