Met Brigitte Leferink deelt Stella Ruisch een fascinatie voor begraafplaatsen. Niet zozeer vanwege de doden maar het léven dat ze zich daarbij voorstelt als ze namen en jaartallen leest. Daarom kan ze de trend waarderen die de laatste jaren bij begrafenissen is ontstaan om foto’s, zelfs korte films van de overledene te tonen.
Inleving
De eerste keer dat ik een begrafenis bijwoonde, waar beeld onderdeel van het ritueel was, weet ik nog goed. De vrouw van een collega was overleden en uit piëteit ging ik ernaar toe. Niet omdat ik ze zo goed kenden. Op de wit geschilderde bakstenen muur van de aula, werden dia’s geprojecteerd van de veel te vroeg overleden echtgenote. Waardoor ze onmiddellijk niet langer een relatief anonieme dode in een kist was maar een vrolijk, skiënde knappe vrouw die duidelijk van het leven had genoten. Meelevendheid werd inleving en daardoor daadwerkelijk gevoelde rouw.
Lepeltjes stelen
Sindsdien zijn er niet of nauwelijks nog begrafenissen geweest die zonder fotoshows zijn verlopen. Terwijl mijn eerste ervaringen nog verliepen met een al dan niet geëmotioneerde toespraak van nabestaanden en de welbekende koffie met cake na. Van dat moment staat me vooral de begrafenis van mijn opa bij. Wij kleinkinderen op lagere schoolleeftijd namen de opluchting na afloop te baat om de lepeltjes bij de klaarstaande koffiekopjes te stelen en te verstoppen…
Geen koffie en cake meer
Naast de inmiddels geïntroduceerde opgenomen muziek ter afwisseling heb ik ook live gezongen liedjes en prachtig gitaarspel meegemaakt. En er wordt geen genoegen meer genomen met koffie en cake. Nog niet zo lang geleden bracht ik samen met anderen met wijn en pils een toost uit op het leven van een tennismaatje, die wist wat genieten was. Dat weet ik nu helemaal zeker na het zien van de foto’s en filmpjes uit zijn verleden. Mooie herinneringen blijken voor de nabestaanden verrassend vaak uit vakantiekiekjes te bestaan.
Foto’s bij begrafenis
Gezien onze leeftijdsfase inspireert het ons tot ideeën voor onze eigen naderende begrafenis. Waarbij mijn man steevast de opmerking maakt: ‘Bij mij moeten er bitterballen en bier worden geserveerd.’ (Hierbij is zijn wens alvast vastgelegd). Over foto’s heeft hij het niet. Terwijl dat nu juist het onderdeel is waaraan ik het meest gehecht ben. Maar de samenstelling ervan laat ik graag aan mijn nageslacht over.
Meer lezen
Brigitte Leferink woonde op Vlieland een bijzondere begrafenis bij. En als ze op reis is, bezoekt ze meestal wel een kerkhof. Waarom? Dat legt ze uit in het verhaal ‘Sta eens stil bij romantiek van begraafplaats’. De begraafplaats in Milaan is zelfs uitgegroeid tot een museum!
Openingsfoto: Unsplash
