In de aanloop naar het WK mannenvoetbal in de Verenigde Staten is er veel ophef over het gastland. Met de hardvochtigheid en onzorgvuldigheid waarmee de Amerikaanse immigratiedienst te werk gaat zijn er veel zorgen over de veiligheid van de bezoekende voetbalfans, vooral voor hen uit Zuid-Amerika. Daarbij zijn er zorgen over de bereikbaarheid van de stadions waar de wedstrijden gespeeld gaan worden en hebben de ticketprijzen nieuwe records bereikt. Ook zijn bij de grens de eerste bezoekers al tegengehouden, waaronder een scheidsrechter uit Somalië. Deze onrust, zowel de al bestaande in de aanloop en de nieuw ontstane uit de eerste incidenten, hebben mij aan het denken gezet over hoe mijn beeld van de Verenigde Staten sinds mijn jeugd is veranderd.
Als kind wilde ik niets liever dan ooit naar de Verenigde Staten emigreren. In Amerika gebeurde hét! Daar maakte men de muziek die ik luisterde, de films die ik keek en de boeken die ik las. Daar werden de nieuwe technologische ontwikkelingen gedaan die de wereld zouden redden van Global Warming en de nieuwste ontdekkingen op wetenschappelijk gebied gedaan. Amerika was de leider van de Vrije Wereld. Een bastion van vrijheid en democratie dat ons gered heeft van fascisten en communisten. Dat ons nu beschermt tegen het gevaar van terroristen.
Geloof in Amerikaanse droom
Dit is een beeld dat breed gedragen werd onder mijn leeftijdsgenoten (en ik denk ook door onze ouders). Het is ook niet gek dat we dit beeld ontwikkelden. Met de val van de Sovjet-Unie bleef het idee van liberale democratie en de Westerse wereldorde onder leiding van de Verenigde Staten als enig functionerende systeem over. De dominantie en verspreiding van Amerikaanse cultuur door middel van de eerder genoemde films en muziek versterkte dat beeld. We zijn opgegroeid met een geloof in de Amerikaanse Droom.
Van droom naar nachtmerrie
Deze droom is echter veranderd in een nachtmerrie. De Amerikaanse regering steunt wereldwijd openlijk ondemocratische regimes en partijen. Waar Al Gore de grote waakhond tegen klimaatverandering was, ontkennen Trump en Vance dat dit überhaupt gebeurt. De vrijheden waar Amerika zichzelf zo om roemde zijn niet meer vanzelfsprekend. Zo is er steeds meer censuur in de Amerikaanse media, mogelijk gemaakt doordat steeds meer mediabedrijven in de handen komen van bondgenoten van Trump. Daarbij kun je als toerist aan de grens geweigerd worden als je je te kritisch over Trump hebt uitgelaten op sociale media. Helaas zijn de Amerikaanse films ook steeds minder innovatief.
Droom was illusie
Waarschijnlijk is mijn geloof in de Amerikaanse Droom altijd naïef en kinderlijk geweest. Gebouwd op een gebrek aan kennis van de hedendaagse en historische werkelijkheid. Hoe kan de Verenigde Staten de grote strijder tegen het racisme van de nazi’s zijn terwijl zijzelf segregatie op basis van ras hadden? Hoe kunnen zij het bastion van vrijheid en democratie zijn als zij democratische regeringen zoals in Iran (1953), Chili (1973) en Haïti (2004) omver werpen. Daarbij komen nog tientallen andere staatsgrepen waar de Verenigde Staten betrokken bij zijn geweest sinds 1945. The Land of the Free heeft ook het grootste aantal opgesloten personen; 20% van alle gedetineerden ter wereld zit vast in Verenigde Staten, terwijl zij maar 5% van de wereldbevolking huisvesten. De Amerikaanse Droom is altijd een illusie geweest, een toonbeeld van Amerika’s sterkste vaardigheid: marketing.
Van droom naar realiteit
Dit WK gaat de grote toets zijn of de Verenigde Staten hun illusie in stand kunnen houden. Vanuit de hele wereld zijn de ogen op de stadions in Canada, Amerika en Mexico gericht. Waar met televisiebeelden getracht zal worden de illusie te blijven projecteren zullen de afreizende voetbalfans vanuit de hele wereld de realiteit van Trumpiaans Amerika gaan ervaren. Als er meer incidenten met voetballers of fans volgen, vermoed ik niet de laatste te zijn die met schrik wakker wordt van de Amerikaanse Droom naar de Amerikaanse realiteit.
Lees meer
Marnix Princen schreef eerder Je eigen denken onderzoeken, hoe doe je dat?, legde het fenomeen 6–7 uit en gaf een terugblik op 30 jaar Pokémon. Het komende WK is niet het eerste waarbij discussie over het gastland ontstond. Gert Nonnekes schreef Met het oog op WK Voetbal in Qatar dat hij het vooral over voetbal wilde hebben.
