Elke week geven we op Meerdanvijftig.nl een tip om naar te kijken. Mariska van Dijk heeft twee zonen waarbij hoogbegaafdheid vastgesteld is. De jongste heeft ook de diagnose ASS (autisme). Met alles wat ze met hen meemaakt, vindt ze dat ze zichzelf inmiddels ervaringsdeskundige mag noemen. Ze deelt in de Week van de Hoogbegaafdheid haar kijktips met je.
Het is de Week van de Hoogbegaafdheid (7 t/m 15 maart) en onze hoofdredacteur Brigitte fluisterde me in dat het misschien leuk is om tips van films of series te delen. Dat leek me een goed idee, want ik vind dat er meer bekendheid gegeven mag worden aan hoogbegaafdheid.
Leuk, maar niet realistisch
Ik zocht films of series die leuk zijn om naar te kijken én het onderwerp hoogbegaafdheid goed belichten. Helaas kwam ik van een koude kermis thuis. Via Pharos, de oudervereniging door en voor ouders van (vermoedelijk) hoogbegaafde kinderen, vroeg ik tips. Ik kreeg er een aantal, met de vermelding dat er wel leuke films en series zijn, maar dat ze geen realistisch beeld geven.
Geen Einstein
Natuurlijk moet een film of serie interessant zijn en gaat het vaak uitzonderlijke talenten van mensen. Maar ze raken de werkelijkheid niet. En daar gaat het dan ook vaak mis. Want hoogbegaafde kinderen (of volwassenen) ziet er niet uit als Einstein en gedragen zich ook niet zo.
Meer dan de helft wordt niet gezien
Twee op de honderd kinderen hebben een IQ van boven de 130. Uit onderzoek van Scaliq in 2024* bleek dat slechts 48% van deze leerlingen in beeld is in het basisonderwijs. Meer dan de helft dus niet. Meisjes en kinderen in een kansarme omgeving worden nog minder vaak gezien.
Ik begrijp oprecht dat het een uitdaging is om hoogbegaafde kinderen te herkennen. Dat was bij mijn beide zonen ook zo. Ze willen niet anders zijn dan andere kinderen, dus ze gaan onderpresteren. En niet alles gaat ze goed af. Het automatiseren van de tafels is bijvoorbeeld drama. Hoogbegaafde kinderen leggen vaak snel verbanden. Maar parate kennis hebben van de tafels lukt vaak niet, omdat het niets te maken heeft met begrijpen, maar met herhalen, herhalen, herhalen. En daar gaan hoogbegaafde kinderen vaak niet goed op. Voor een docent is een hoog IQ dan lastig te herkennen. Zeker met 30 kinderen in een kas.
Thuis komt het eruit
Het aanwezig zijn in zo’n volle klas, waar verwacht wordt dat je eindeloos basisvaardigheden inoefent, is vaak teveel. Kinderen kroppen dat op. Waardoor je ingewikkelde gesprekken voert op school over gedrag wat je thuis zien, maar op school niet.
Want thuis komt alle spanning eruit, vaak op het schoolplein of op weg naar huis al. Kinderen voelen zich anders en onbegrepen, contacten met klasgenoten kan heel lastig zijn. Hoogbegaafde kinderen kunnen eenzaam zijn. Heel gevoelig zijn voor labeltjes in kleding, voor geuren, voor texturen in de mond. Maar dat is lastig om woorden aan te geven, de emoties lopen op, tot er niets anders meer mogelijk is dan boosheid en schreeuwen, in ons geval. Bij ons zijn meerdere deuren in huis ontzet, doordat ze met enorme kracht dichtgegooid werden.
Hulp van anderen
Als hoogbegaafdheid al in beeld is, dan wordt vaak alleen het hoge IQ gezien. Handig, zo’n slim kind. Deze kinderen hebben een groot potentieel, maar ook enorm veel uitdagingen, waar ze met hulp van anderen hun weg in moeten vinden. En helaas zijn hier nog geen mooie films of series over.
Heb jij een (klein)kind wat deze kenmerken vertoont? Ga er niet vanuit dat op school alles herkend wordt, maar trek aan de bel. Weet ook dat er ondersteuning mogelijk is in het leren omgaan met hoogbegaafdheid, voor zowel de kinderen als hun ouders.
Toch een lijstje
En vooruit, hierbij het lijstje wat ik verzamelde met hulp van andere ouders van hoogbegaafde kinderen. Veel kijkplezier, maar bekijk het wel met een vette knipoog:
Series:
Big Bang Theory
Films:
Limitless
The Mysterious Benedict Society
* Bron: scaliq.com/ongezien/
Openingsfoto: Unsplash. Geralt Soul.
Lees meer
Naast je eigen intelligentie, kun je ook kunstmatige intelligentie inzetten. Lees AI een bedreiging? Het maakt leven gemakkelijker. Of het met behulp van AI geschreven blog over De opkomst van kunstmatige intelligentie. En wil je meer tips voor films en series kijk dan naar het overzicht van al onze kijktips in allerlei genres.
