Ooit kocht Karin de Lange een boekje ‘De mooiste Vinexwandelingen’. Een boekje met wandelingen in 10 Vinexwijken, grote nieuwbouwwijken aan de rand van steden en dorpen. Ze zijn voornamelijk gebouwd tussen 1995 en 2005 en hebben meestal een slechte naam. Veel mensen vinden de wijken saai en eentonig. Het boekje bleef lang op de plank want familie en vrienden waren er niet voor te porren. Ze keken haar raar aan als ze met het voorstel kwam om te gaan wandelen in één van die wijken. Maar Karin houdt van architectuur en vooral hoe zich dat vertaald in wonen. Wat is er mooier dan in Nederland de architectuur van nieuwbouwwijken ontdekken van alweer dertig jaar oud?
Kattenbroek
Mijn allereerste Vinexwandeling was naar Kattenbroek en Vathorst, Vinexwijken bij Amersfoort. Die trok me vooral aan omdat hij ontworpen is door een Indiase architect Ashok Bhalotra. Hij ontwierp de wijk als een ring doorsneden door vijf assen die allemaal een metafoor, een beeldspraak zijn. Ze hebben allemaal een eigen karakteristiek. Zo heb je bijvoorbeeld Het Masker dat de buitenkant is die de woningen binnen verbergt. En je hebt de Laan der Hoven, gevormd door verschillende hoven en De Kreek, een water waarin een aantal ronde huizen gebouwd zijn. Deze wijk is al in 1988 gebouwd als experiment voor de latere wijk Vathorst. Kattenbroek is een kleurrijke wijk met vooral veel ééngezinshuizen met tuinen en een aantal woontorens. Hoewel de wijk vijfduizend woningen omvat kun je je in je eigen wijkje thuis voelen en zijn er speeltuintjes en plantsoenen waar je je buren kunt ontmoeten.
Russisch paleis
Aan het begin van de wandeling zien we al een opvallende villa in de vorm van een Russisch orthodoxe kerk. Deze villa is ontworpen door Piet Blom, bekend van de Kubuswoningen in Rotterdam bij de Markthal. Hij ontwierp deze villa in Kattenbroek voor een Russische concertpianiste, de echtgenote van de projectontwikkelaar. Het staat in het wijkje De Etalage. Deze wijk moest laten zien hoe veelzijdig architectuur kan zijn. Hier hebben diverse architecten een proefje van hun kunnen gegeven door ieder een woonhuis te ontwerpen.
Groot meer met fontein
In het hart van Kattenbroek ligt een groot meer met fontein en mooie brug. Het winkelcentrum Emiclaer ligt aan dit meer bij de fontein. We lopen langs de wijk Het Masker naar een café met terras dat ons verleidt om daar onder bomen in het zonnetje koffie te drinken. We vervolgen onze weg naar De Hof der Gedachten, één van de acht hoven van de Laan der Hoven. In De Verborgen Zone bewonderen we het kunstwerk Tertulia, een grote betonnen schaal. We lopen vooral over voetpaden die de wijken doorsnijden en met elkaar verbinden.
Foto: Karin de Lange
Vathorst
Naast Kattenbroek ligt de Vinexwijk Vathorst. In deze wijk heeft Ashok Bhalotra samengewerkt met landschapsarchitect Adriaan Geuze. In deze wijk zijn de oude boerderijen behouden en liggen te midden van de woonhuizen. Ook de groene structuur van de houtwallen die het landschap eerder vormden, zijn blijven staan. We lopen via een toch wel enigszins eentonige wijk met hoven vol eengezinswoningen en langs een groot plein naar een volgend meertje met een strandje en restaurant met terras. Aan een kant ligt een speelse witte woontoren met ronde balkons op de hoeken. Naast het strandje een café, Bij ‘Daphne in de kas’ in een grote glazen kas. Daarna lopen we via de basisschool het winkelcentrum in. Hierna verandert de wijk van karakter en krijgt de vorm van een Oud-Hollands stadje met ‘grachtenpanden’ waarna we vlakbij het station langs drie grote woontorens lopen en met het gevoel van de ‘grote stad’ in de trein naar huis stappen.
Ruimte om te ademen
Het overheersende gevoel van deze wandeling is nostalgie. De Vinexwijken kregen nog alle ruimte om lage en redelijk grote woningen te bouwen. Veel huizen met tuin of balkon, veel parken, ruime groene lanen. De nieuwbouwijken van nu bestaan uit hoge woontorens met kleine woningen. Vinexwijken zullen geliefd worden en langzaam maar zeker het onterechte imago van saaiheid en eentonigheid verliezen, omdat we gaan verlangen naar dit soort huizen in wijkjes met elk een eigen gezicht. En ze staan ook in een ruime en groene omgeving. Wandelen door de Vinex is wandelen door ideale woonwijken.
Lees meer
Karin de Lange schreef eerder over over Dessau en het Bauhaus en over L’Unité d’Habitation, het reusachtige flatgebouw dat Le Corbusier ontwierp. Kees Rooze roept op: neem de tijd voor een avondwandeling, Stella Ruisch beveelt een koninklijke wandeling bij Doetinchem aan en Gert Nonnekes vindt een stadwandeling door Haarlem altijd leuk.
