Elke week geven we op Meerdanvijftig.nl een tip om naar te kijken. Land van Johan, de nieuwste film van Eddy Terstall, vanaf deze week in de bioscoop. is een heerlijk tijdsdocument voor wie in de jaren zeventig zijn jeugd beleefde. Ach ja, mooi was die tijd…
De vrijheid lonkt in ‘Land van Johan’
We hadden nog niet zo lang de Tweede Wereldoorlog achter de rug als de film Land van Johan begint. De belangrijkste strijd moest met de eigen ouders en hun generatie onderwijzers en politici worden geleverd. Want de vrijheid lonkte overal. Maar vooral in de liefde. Er was immers nu een anticonceptiepil beschikbaar! De belangrijkste vraag die in de jaren zeventig de meisjes in het tussenuur op de middelbare school bezighield: ‘Houd jij je bovenstukje van je bikini aan bij het zonnen?’
Vrijpostig
In Land van Johan krijgt de bioscoopkijker regelmatig de borsten van actrice Roberta Petzoldt te zien, die Sonja speelt. Ze is de spil in de driehoeksrelatie met de twee vrienden, Gijs (Reinout Scholten van Aschat) en Onno (Bram Suijker). Twee provincialen, afkomstig van de christelijke Veluwe en het katholieke Limburg, die in Amsterdam komen studeren. Tijdens een studentendemonstratie laat Sonja haar oog vallen op Onno die zijn geluk niet op kan dat deze intellectuele maar ook vrijpostige jonge vrouw hem heeft uitgezocht.
De kleinzoon van Onno
Onno, is Onno G. de Becker die het boek heeft geschreven, waarop Eddy Terstall zegt Land van Johan te hebben gebaseerd. In 2006 is de geboorte van zijn kleinzoon voor Onno de aanleiding om zijn levensverhaal en geschiedenis op te schrijven. De schrijver zelf zou vanwege zijn gezondheid en verblijf op het Griekse eiland Mykonos buiten beeld willen blijven. Waardoor de suggestie ontstaat dat Eddy Terstall zelf de schepper is van het boek dat ook nog tegelijkertijd met de film verschijnt.
Johan Cruijff
Maar dat is minder belangrijk. Belangrijker is de derde hoofdrolspeler Abdelkarim uit het Rifgebergte. Terwijl Gijs en Onno hun tijd in politieke en filosofische vraagstukken steken, wordt Abdelkarim in Nederland arbeidsmigrant Ab, om zijn jonge gezin in Marokko te kunnen onderhouden. Hij komt aan op het moment dat het voetbalgekke Nederland de EK-finale van Duitsland verliest. Want die andere Johan, Johan Cruijff, markeert met zijn aan- en afwezigheid bij het nationaal elftal het tijdperk dat Eddy Terstall heeft willen schetsen.
Jeugdherinneringen ophalen in het Land van Johan
De filmmaker laat de film eindigen met de laatste grote oprisping van krakersrellen in de jaren tachtig. Niet helemaal duidelijk of hij het land van kleinzoon Johan nog een vervolg wil geven in een nieuwe film. Eerst maar deze zien, die is leuk genoeg voor het ophalen van jeugdherinneringen. Maar ook om ons nageslacht wat te vertellen. Over die goeie, ouwe tijd; onze tijd.
Meer lezen
De verloren EK-finale van 1974 heeft eerder filmmaker Guido van Driel al geïnspireerd tot een mooie film over zijn jeugdherinneringen. De geruchtmakende Deventer moordzaak is ook stevig verankerd in de nationale herinnering. Een voorbeeld van de groeiende invloed van de media. En dan is er natuurlijk ook die prachtige serie over de omwenteling in de Nederlandse politiek door de dood van Pim Fortuyn.
