Elke week geven we op Meerdanvijftig.nl een tip om naar te kijken. Wie nog twijfelt of hij na de jaarwisseling voor- of tegenstander is van een vuurwerkverbod doet er goed aan de televisieserie De Vuurwerkramp te zien. En combineer het dan ook met een wandeling door de getroffen wijk Roombeek in Enschede. Zoals Stella Ruisch deed.

1100 kilo vuurwerk in een woonhuis

Vorige week ging een recordbedrag aan vuurwerk de lucht in. Voor de jaarwisseling stond het nieuws bol van inbeslagnames van illegaal vuurwerk, met als hoogtepunt 1100 kilo (!) die aangetroffen werd in een woning in Weesp. Misdadig welke risico’s mensen uit geldelijk gewin in hun buurt nemen. Boos lees ik het bericht in een van de oudejaarskranten. Maar ik heb dan ook net Roombeek in Enschede bezocht en de televisieserie De Vuurwerkramp gezien.

Op 13 mei 2000 ontplofte daar de opslagplaats van SE Fireworks, waarbij 200 woningen werden vernield. Er vielen 23 doden en 1000 gewonden.

Oorzaak van de vuurwerkramp

Roombeek is weer ‘herrezen’ uit de as, zoals burgemeester Jan Hendriks (Peter Blok) het aan het einde van de vierdelige televisieserie De Vuurwerkramp uitdrukt. Maar wie net als ik een kijkje neemt in de wijk, blijft ondanks de prachtige moderne architectuur, de vernietiging zien. Het afgelopen jaar is er niet alleen door de televisieserie aandacht besteed aan het trieste jubileum. Er verschenen ook weer publicaties, waarin opnieuw de vraag wordt gesteld of de waarheid over de oorzaak van de ramp ooit volledig boven tafel zal komen.

Roombeek is architectonisch hoogstandje

Op diverse plekken in de wijk, kunnen QR-codes op bordjes worden gescand en krijgt men een verslag van ooggetuigen. Ooit was Roombeek een wijk met verouderde arbeiderswoninkjes, een gezellige volksbuurt. Maar de ziel ervan is verdwenen. Roombeek is een architectonisch hoogstandje geworden. Nu leunen we al luisterend tegen het tuinhek van een hypermoderne woning. Erachter vermoeden we bewoners die meer dan een modaal inkomen verdienen. Ze zijn er nog wel, hoor, die arbeiderswoningen. Een aantal is overeind gebleven en opgeknapt in de oude stijl.

Ongelooflijke kracht explosie

Ze staan vlak bij het herdenkingsmonument en de krater die is achtergebleven toen de containers van SE Fireworks in de lucht vlogen. De betonplaten waarop ze stonden, zijn inmiddels grotendeels met gras overgroeid. Bij de VVV hebben we een wandelroute uit het rek meegenomen, die ons langs de belangrijkste plekken van voor én na 2000 leiden. Bij het Balengebouw kan de wandelaar nog zien wat de ongelooflijke kracht van de explosie is geweest.

Indrukwekkend

Het ramptoerisme (waarvan wij natuurlijk ook deel uitmaken) legt Enschede geen windeieren. “Gewoon rechtdoor lopen,” wijst het vrouwelijk deel van een stel, als ik even stil sta om op de kaart te kijken. “Indrukwekkend, hoor!”, voegt ze eraan toe. Dat kunnen we achteraf alleen maar beamen. Eenmaal thuis vind ik het een mooie gelegenheid om alsnog naar de -deels geromantiseerde- serie De Vuurwerkramp kijken.

Verzonnen of niet?

De televisieserie vertelt het verhaal van de gescheiden politieagent Paul Brauckmann (Joes Brauers) die zijn trauma ontkend en de speurtocht van  de -te- diepgravende rechercheur Maurice Hoekstra (Thomas Acda). Hij neemt het op voor de naar zijn mening onschuldig veroordeelde brandstichter. Daarnaast speelt er de verloren strijd van de directeur van SE Fireworks, in de serie een vrouw, om haar onschuld te bewijzen.

Na afloop vroeg ik me af of de belangen bij de verdwijning van het vuurwerkbedrijf uit Enschede in De Vuurwerkramp nu verzonnen zijn of niet. Afijn, kijk vooral en beantwoord de vraag dan zelf maar. Te zien op NPOStart.

Televisieserie biedt een tastbare herinnering aan de emoties na de ramp die bewoners in Enschede nog lang niet kunnen vergeten.

Meer lezen

Voor de Vuurwerkramp stortte in de Amsterdamse Bijlmermeer een vliegtuig neer. Ook die ramp leidde tot een -geromantiseerde- televisieserie: Rampvlucht. Gert Nonnekes maakte een wandeling door het getroffen gebied. De natuur had meer dan 70 jaar geleden ook rampspoed voor Nederland in petto: de watersnoodramp.

Openingsfoto: het monument in Roombeek vlakbij de krater die de explosie heeft veroorzaakt op 13 mei 2000.